adhvan अध्वन्

Definition: अध्वन् m. [अत्ति बलं; अद्-क्वनिप् धादेशः Uṇ.4.115; perhaps from अत् also] 1 (a) A way, road; passage, orbit (of planets &c.); मुक्ताध्वानं ये लङ्घयेयुर्भवन्तम् Me.54. (b) Distance, space (traversed or to be traversed); पञ्चदशयोजनमात्रमध्वानं जगाम K.119,12; कियत्यध्वनि सा उज्ज- यिनी 27; Dk.13; अपि लङ्धितमध्वानं बुबुधे न बुधोपसः R.1. 47; उल्लङ्घिताध्वा Me.45; कालाध्वनोरत्यन्तसंयोगे &c. (c) Journey, travel, course, march; नैकः प्रपद्येताध्वानम् Ms.4.6 undertake a journey; अध्वसु त्रिषु विसृष्टमैथिलः R.11.57 after three marches; परिक्लान्तः किलाध्वना Ki.11.2 wayworn; अध्वश्रमपरिगतम् Me.17.4; अध्वा वर्णकफस्थौल्यसौकुमा- र्यविनाशनः Suśr. -2 A recension of the Vedas and the school upholding it (शाखा, अवयव) एकविंशत्यध्वयुक्त- मृय्वेदमृषयो विदुः । सहस्राध्वा सामवेदो यजुरेकशताध्वकम् ॥ अध्वा देवगतिः शाखा इति पर्यायवाचकाः । -3 Time (Kāla), time personified, (being the eater of all) दुर्मरं पुरुषेणेह मन्ये ह्यध्वन्यनागते Mb.14.8.24. -4 Air; sky, atmosphere. -5 Place. प्रस्थितं दीर्घमध्वानं स्वबन्धुमिव बान्धवाः Rām.5.1.45. -6 Means, resource; method. -7 Attack (अधिकदुरारोह- णम्). अध्वन् is changed to अध्व after prepositions; प्राध्वः, व्यध्वः &c. -Comp. -अतिः [अध्वानमतति, अत्-इ] 1 a traveller. -2 an intelligent person. -अधिपः, -ईशः [ष. त.] an officer in charge of the public roads. -अयनम् [अध्वन्ययनम्] journey, travel. -गः 1 one who travels; a traveller, way-farer; Av.13.1.36. सन्तानकतरुच्छाया- सुप्तविद्याधराध्वगम् Ku.6.46 (˚गामिन्). -2 a camel. -3 a mule. -4 the sun; ˚भोग्यः Name of a tree, Spondias Mangifera (आम्रातकवृक्ष) अध्वगैः अयत्नलम्यफलत्वात् भोग्यः (Mar. आंबाडा). (-गा) the Ganges. -गत् m. [अध्वानं गच्छति; गम्-क्विप् P.VI.4.4] a traveller. -गत्यन्तः गन्तव्यः [ष. त.] measure of length applicable to roads; कालभावा-ध्वगन्तव्यः Mbh. Vārt. on P.1.4.51. -जा [अध्वनि जायते; जन्-ड] A plant (स्वर्णुली or स्वर्णपुष्पी). -पतिः 1 the sun (दिवैव पथिकानां गमनात् रात्रौ च गमननिषेधात् सूर्यस्य अध्वपालकत्वम् or अध्वनः आकाशस्य पतिः). -2 inspector of the road. -रथः [अध्वने हितः पर्याप्तो रथः शाक. त.] 1 a travelling coach. -2 [अध्वैव रथो यस्य] a messenger skilled in travelling (पथि प्रज्ञो दूतः). -शल्यः [अध्वनि शल्यमिव आचारतीति क्विप्- अच् Tv.] Name of a tree (अपामार्ग) (अध्वगानां पादवस्त्रादौ शल्यवद्वेधकारकत्वात् तथात्वम्) (Mar. आघाडा).अध्वनीन adhvanīna अध्वन्य adhvanyaअध्वनीन अध्वन्य a. [अध्वानम् अलं गच्छति, अध्वन्-ख- यत् वा; अध्वनो यत्खौ P.V.2.16] Able to undertake a journey, speeding on a journey; क्षिप्रं ततो$ध्वन्यतुरङ्गयायी Bk.2.44. -नः -न्यः A traveller going fast, way-farer.


Dictionary: Apte
Literary Sources:
Synonyms:
Wikipedia: No Wiki page found.
Wiki Articles:

Part of Speech: Coming soon
Gender: Coming soon

Commentary
No commentaries yet.

Discussion
comments powered by Disqus

Similar Words

Search
  

Parse Time: 0.053s Search Word: vas Input Encoding: IAST: adhvan


Donate