prati प्रति

Definition: प्रति ind. 1 As a prefix to verbs it means (a) towards, in the direction of; (b) back, in return, again; तष्ठेदानीं न मे जीवन् प्रतियास्यसि दुर्मते Rām.7.18.13; (c) in opposition to, against, counter; (d) upon, down upon; (see the several roots with this preposition). -2 As a prefix to nouns not directly derived from verbs it means (a) likeness, resemblance, equality; (b) opposite, of the opposite side; प्रतिबल Ve.3.5. 'the opposing force'; so प्रतिद्विपाः Mu.2.13; (c) rivalry; as in प्रतिचन्द्रः 'a rival moon'; प्रतिपुरुषः &c. -3 As a separable preposition (with acc.) it means (a) towards, in the direction of, to; तौ दम्पती स्वां प्रति राजधानीं प्रस्थापयामास वशी वसिष्ठः R.2.7;1. 75; प्रत्यनिलं विचेरु Ku.3.31; वृक्षं प्रति विद्योतते विद्युत् Sk.; (b) against, counter, in opposition to, opposite; तदा यायाद् रिपुं प्रति Ms.7.171; प्रदुदुवुस्तं प्रति राक्षसेन्द्रम् Rām.; ययावजः प्रत्यरिसैन्यमेव R.7.55; (c) in comparison with, on a par with, in proportion to, a match for; त्वं सहस्राणि प्रति Ṛv.2.1.8; (d) near, in the vicinity of, by, at, in, on; समासेदुस्ततो गङ्गां शृङ्गवेरपुरं प्रति Rām.; गङ्गां प्रति; (e) at the time, about, during; आदित्यस्योदयं प्रति Mb; फाल्गुनं वाथ चैत्रं वा मासौ प्रति Ms.7.182; (f) on the side of, in favour of, to the lot of; यदत्र मां प्रति स्यात् Sk.; हरं प्रति हलाहलं (अभवत्) Vop.; (g) in each, in or at every, severally (used in a distributive sense); वर्षं प्रति, प्रतिवर्षम्; यज्ञं प्रति Y.1.11; वृक्षं वृक्षं प्रति सिञ्चति Sk.; (h) with regard or reference to, in relation to, regarding, concerning, about, as to; न हि मे संशीतिरस्या दिव्यतां प्रति K.132; चन्द्रोपरागं प्रति तु केनापि विप्रलब्धासि Mu.1; धर्मं प्रति Ś.5.18; मन्दौत्सुक्यो$स्मि नगरगमनं प्रति Ś.1; Ku.6.27; 7.83; त्वयैकमीशं प्रति साधु भाषितम् 5.81; Y.1.218; R.6. 12;1.29;12.51; (i) according to, in conformity with; मां प्रति in my opinion; (j) before, in the presence of; (k) for, on account of. -4 As a separable preposition (with abl.) it means either (a) a representative of, in place of, instead of; प्रद्युम्नः कृष्णात् प्रति Sk.; संग्रामे यो नारायणतः प्रति Bk.8.89; or (b) in exchange or return for; तिलेभ्यः प्रति यच्छति माषान् Sk.; भक्तेः प्रत्यमृतं शंभोः Vop. -5 As the first member of Avyayībhāva compound it usually means (a) in or at every; as प्रतिसंवत्सरम् 'every year', प्रतिक्षणम्, प्रत्यहम् &c.; (b) towards, in the direction of; प्रत्यग्नि शलभा डयन्ते. -6 प्रति is sometimes used as the last member of Avyayī. comp. in the sense of 'a little'; सूपप्रति, शाकप्रति. [Note:-In the compounds given below all words the second members of which are words not immediately connected with verbs, are included; other words will be found in their proper places.] -Comp. -अंशम् ind. on the shoulders. -अक्षरम् ind. in every syllable or letter; प्रत्यक्षरश्लेषमयप्रबन्ध Vās. -अग्नि ind. towards the fire. -अग्र = प्रत्यग्र q. v. -अङ्गम् 1 a secondary or minor limb (of the body), as the nose. -2 a division, chapter, section. -3 every limb. -4 a weapon. (-ङ्गम्) ind. 1 on or at every limb of the body; as in प्रत्यङ्ग- मालिङ्गितः Gīt.1. -2 for every subdivision. -3 in each case (in grammar). -अधिदेवता a tutelary deity who stays in front or near one; Hch. -अधिष्ठानम्, -आधानम् the principal place of residence; Bṛi. Up.2.2.1. -2 repository. -अनन्तर a. 1 being in immediate neighbourhood; दानमानादिसत्कारैः कुरुष्व प्रत्यनन्तरम् Rām.4.15.27. (com. प्रत्यनन्तरं स्वाधीनम्). -2 standing nearest (as an heir). -3 immediately following, closely connected with; जीवेत् क्षत्रियधर्मेण स ह्यस्य (ब्राह्मणस्य) प्रत्यनन्तरः; Ms.1. 82;8.185. (-रम्) ind. 1 immediately after. -2 next in succession. -रीभू to betake oneself close to; P. R. -अनिलम् ind. towards or against the wind. -अनीक a 1 hostile, opposed, inimical. -2 resisting, opposing. -3 opposite. -4 equal, vying with. (-कः) an enemy. (-कम्) 1 hostility, enmity, hostile attitude or position; न शक्ताः प्रत्यनीकेषु स्थातुं मम सुरासुराः Rām. -2 a hostile army; यस्य शूरा महेष्वासाः प्रत्यनीकगता रणे Mb.; ये$वस्थिताः प्रत्यनीकेषु योधाः Bg.11.32. (प्र˚ may have here sense 1 also). -3 (in Rhet.) a figure of speech in which one tries to injure a person or thing connected with an enemy who himself cannot be injured; प्रतिपक्षमशक्तेन प्रतिकर्तुं तिरस्क्रिया । या तदीयस्य तत्स्तुत्यै प्रत्यनीकं तदुच्यते K. P.1. -अनुप्रासः a kind of alliteration. -अनुमानम् an opposite conclusion. -अन्त a. contiguous, lying close to,adjacent, bordering. (-न्तः) 1 a border, frontier; स गुप्तमूलप्रत्यन्तः R.4.26. -2 a bordering country; especially, a country occupied by barbarian or Mlechchhas. ˚देशः a bordering country. ˚पर्वतः an adjacent hill; पादाः प्रत्यन्तपर्वताः Ak. -अन्धकार a. spreading shadow; Buddh. -अपकारः retaliation, injury in return; शाम्येत् प्रत्यप- कारेण नोपकारेण दुर्जनः Ku.2.4. -अब्दम् ind. every year -अमित्र a. hostile. (-त्रः) an enemy. (-त्रम्) ind. towards as enemy. -अरिः 1 a well-matched opponent. -2 the 9th, 14th or 23rd asterism from the जन्मनक्षत्र. -3 a particular asterism; दारुणेषु च सर्वेषु प्रत्यरिं च विवर्जयेत् Mb.13.14.28 (com. प्रत्यरिं स्वनक्षत्राद् दिननक्षत्रं यावद् गणयित्वा नवभिर्भागे हृते पञ्चमी तारा प्रत्यरिः ।). -अर्कः a mock sun; parhelion. -अर्गलम् the rope by which a churning stick is moved. -अवयवम् ind. 1 in every limb. -2 in every particular, in detail. -अवर a. 1 lower, less honoured; पुरावरान् प्रत्यवरान् गरीयसः Mb.13.94.12. -2 very low or degrading, very insignificant; Ms.1.19. -अश्मन् m. red chalk. -अष्ठीला a kind of nervous disease. -अहम् ind. every day, daily; day by day; गिरिशमुपचचार प्रत्यहं सा सुकेशी Ku.1.6. -आकारः a scabbard, sheath. -आघातः 1 a counter-stroke. -2 reaction. -आचारः suitable conduct or behaviour. -आत्मम् ind. singly, severally. -आत्मक a. belonging to oneself. -आत्म्यम् similarity with oneself. -आत्मेन ind. after one's own image; स किंनरान् कुंपुरुषान् प्रत्यात्म्येना- सृजत् प्रभुः Bhāg.3.2.45. -आदित्यः a mock sun. -आरम्भः 1 recommencement, second beginning. -2 prohibition. -आर्द्र a. fresh. -आशा 1 hope, expectation; न यत्र प्रत्याशामनुपतति नो वा रहयति Māl.9.8. -2 trust, confidence. -आसङ्गः Connection, contact; अथ प्रत्यासङ्गः कमपि महिमानं वितरति Mv.1.12. -आस्वर 1 returning. -2 reflecting; Ch.Up.1.3.2. -आह्वयः echo, resonance; छाया प्रत्याह्वयाभासा ह्यसन्तो$प्यर्थकारिणः Bhāg.11.28.5. -उत्तरम् a reply, rejoinder. -उलूकः 1 a crow; मृत्युदूतः कपोतो$यमुलूकः कम्पयन्मनः । प्रत्युलूकश्च कुह्वानैरनिद्रौ शून्यमिच्छतः ॥ Bhāg.1.14.14. -2 a bird resembling an owl. -ऋचम् ind. in each Rik. -एक a. each, each one, every single one. (-कम्) ind. 1 one at a time, severally; singly, in every one, to every one; oft. with the force of an adjective; विवेश दण्डकारण्यं प्रत्येकं च सतां मनः R.12.9. 'entered the mind of every good man'; 12.3;7.34; Ku.2.31. -एनस् m. 1 an officer of justice (who punishes criminals); Bṛi. Up.4.3.7. -2 a heir responsible for the debts of the deceased; surety. -कञ्चुकः 1 an adversary. -2 a critic. -कण्ठम् ind. 1 severally, one by one. -2 near the throat. -कलम् ind. constantly, perpetually. -कश a. not obeying the whip. -कष्ट a. comparatively bad. -कामिनी a female rival; Śi. -कायः 1 an effigy, image, picture, likeness. -2 an adversary; स वृषध्वजसायकावभिन्नं जयहेतुः प्रतिकाय- मेषणीयम् Ki.13.28. -3 a target, butt, mark. -कितवः an opponent in a game. -कुञ्जरः a hostile elephant. -कूपः a moat, ditch. -कूल a. 1 unfavourable, adverse, contrary, hostile, opposite, प्रतिकूलतामुपगते हि विधौ विफलत्व- मेति बहुसाधनता Śi.9.6; Ku.3.24. -2 harsh, discordant. unpleasant, disagreeable; अप्यन्नपुष्टा प्रतिकूलशब्दा Ku.1. 45. -3 inauspicious. -4 contradictory. -5 reverse, inverted. -6 perverse, cross, peevish, stubborn. ˚आचार- णम्, ˚आचरितम् any offensive or hostile action or conduct; प्रतिकूलाचरितं क्षमख मे R.8.81. ˚उक्तम्, -क्तिः f. a contradiction. ˚कारिन्, -कृत, -चारिन्, -वत्ति a. opposing. ˚दर्शन a. having an inauspicious or ungracious appearance. ˚प्रवर्तिन्, -वर्तिन् a. acting adversely, taking an adverse course. ˚भाषिन् a. opposing, contradicting. ˚वचनम् disagreeable or unpleasant speech. ˚वादः contradiction. (प्रतिकूलता, -त्वम् adverseness, opposition, hostility. प्रति- कूलयति 'to oppose'.). -कूल ind. 1 adversely, contrarily. -2 inversely, in inverted order. -कूलय Den. P. to resist, oppose. -कूलिक a. hostile, inimical. -क्षणम् ind. at every moment or instant, constantly; प्रतिक्षणं संभ्रमलोलदृष्टि- र्लीलारविन्देन निवारयन्ती Ku.3.56. -क्षपम् ind. everynight. -गजः a hostile elephant -गात्रम् ind. in very limb. -गिरिः 1 an opposite mountain. -2 an inferior mountain. -गृहम्, -गेहम् ind. in every house. -ग्रामम् ind. in every village. -चक्रम् a hostile army. -चन्द्रः a mock moon; paraselene. -चरणम् ind. 1 in every (Vedic) school or branch. -2 at every foot-step. -छाया, -यिका 1 a reflected image, reflection, shadow; रूपं प्रतिच्छायिक- योपनीतम् N.6.45. -2 an image, picture. -जङ्घा the forepart of the leg. -जिह्वा, -जिह्विका the soft palate, -तन्त्रम् ind. according to each Tantra or opinion. -तन्त्र- सिद्धान्तः a conclusion adopted by one of the disputants only; (वादिप्रतिवाद्येकतरमात्राभ्युपगतः). -त्र्यहम् ind. for three days at a time. -दण्ड a. Ved. disobedient. -दिनम् ind. every day; राशीभूतः प्रतिदिनमिव त्र्यम्बकस्याट्टहासः Me.6. -दिशम् ind. in every direction, all round, everywhere. -दूतः a messenger sent in return. -देवता a corresponding deity; गताः कलाः पञ्चदश प्रतिष्ठा देवाश्च सर्वे प्रतिदेवतासु Muṇḍa.3.2.7. -देशम् ind. in every country. -देहम् ind. in every body. -दैवतम् ind. for every deity. -द्वन्द्वः 1 an antagonist, opponent, adversary, rival. -2 an enemy. (-द्वम्) opposition, hostility. -द्वन्द्विन् a. 1 hostile, inimical. -2 adverse (प्रतिकूल); कृतान्तदुर्वृत्त इवापरेषां पुरः प्रतिद्वन्द्विनि पाण्डवास्त्रे Ki.16.29. -3 rivalling, vying with; किसलयोद्भेदप्रतिद्वन्दिभिः (करतलैः) Ś.4.5. (-m.) an opponent, adversary, rival; तुल्यप्रति- द्वन्द्वि बभूव युद्धम् R.7.37.;15.25. -द्वारम् ind. at every gate. -धुरः a horse harnessed by the side of another. -नप्तृ m. great-grandson, a son's grandson. -नव a. 1 new, young, fresh. -2 newly blown budded; सान्ध्यं तेजः प्रतिनवजपापुष्परक्तं दधानः Me.38. -नाडी a branch-vein. -नायकः the adversary of the hero of any poetic composition; धीरोद्धतः पापकारी व्यसनी प्रतिनायकः S. D., as रावण in the Rāmāyaṇa, शिशुपाल in Māgha-Kāvya &c. -नारी, -पत्नी, -युवतिः a female rival; Śi.7.45. -निनादः = प्रतिध्वनिः q. v. -न्यायम् ind. in inverted order; पुनः प्रतिन्यायं प्रतियोन्याद्रवति स्वप्नायैव Bṛi. Up.4.3.15.-पक्ष a. like, similar. (-क्षः) 1 the opposite side, party or faction, hostility; विमृश्य पक्षप्रतिपक्षाभ्यामवधारणं नियमः Gaut. S, -2 an adversary, enemy, foe, rival; प्रति- पक्षकामिनी, -लक्ष्मी 'a rival wife'; Bv.2.64; दासीकृतायाः प्रति- पक्षलक्ष्याः Vikr.1.73; प्रतिपक्षमशक्तेन प्रतिकर्तुम् K. P.1; Vikr.1.7; often used in comp. in the sense of 'equal' or 'similar'. -3 remedy, expiation; यादवस्य पापस्य प्रतिपक्षमुपदिशामि Nāg.5. -4 a defendant or respondent (in law). ˚ता 1 hostility, opposition. -2 obstacle. -पक्षित a. 1 containing a contradiction. -2 nullified by a contradictory premise; (as a hetu in न्याय); cf. सत्प्रतिपक्ष. -पक्षिन् m. an opponent, adversary. -पण्यम् merchandise in exchange; Buddh. -प्रथम् ind. along the road, towards the way; प्रतिपथगतिरासीद् वेगदीर्घीकृताङ्गः Ku.3.76. -पदम् ind. 1 at evry stop. -2 at every place, everywhere. -3 expressly. -4 in every word; प्रतिपदाख्याने तु गौरवं परिहरद्भिर्वृत्तिकारैः सर्वसामान्यः शब्दः प्रति- गृहीतः प्रकृतिवदिति ŚB. on MS.8.1.2. -पल्लवः an opposite or outstretched branch; R. -पाणः 1 a stake. -2 a counter-pledge. -3 a counter-stake; Mb.3. -पादम् ind. in each quarter. -पात्रम् ind. with regard to each part, of each character; प्रतिपात्रमाधीयतां यत्नः Ś.1 'let care be taken of each character'. -पादपम् ind. in every tree. -पाप a. returning sin for sin, requiting evil for evil. -पु(पू)रुषः 1 a like or similar man. -2 a substitute, deputy. -3 a companion. -4 the effigy of a man pushed by thieves into the interior of a house before entering it themselves (to ascertain if any body is awake). -5 an effigy in general. (-षम्) ind. man by man, for each man. -पुस्तकम् a copy of an original manuscript. -पूर्वाह्णम् ind. every forenoon. -प्रति a. counter-balancing, equal to. -प्रभातम् ind. every morning. -प्रसवः 1 (As opposed to अनुप्रसव) tracing causes back to the origin as -a pot, a lump of mud, mud, clay, Pātañjala Yogadarśana. -2 Negation of (or exception to) a negation. The force of a प्रतिप्रसव is positive, limiting as it does the scope of a प्रतिषेध or negation. Hence it is just the opposite of परिसंख्या whose force is negative or exclusive since it limits the scope of a positive statement. प्रतिप्रसवो$यं न परिसंख्या ŚB. on MS.1.7.45. -प्रकारः an outer wall or rampart. -प्रियम् a kindness or service in return; प्रतिप्रियं चेद् भवतो न कुर्यां वृथा हि मे स्यात् स्वपदोपलब्धिः R.5.56. -बन्धुः an equal in rank or station; Mb.5.121.13. -बलः a. 1 able, powerful. -2 equal in strength, equally matched or powerful. (-लम्) 1 a hostile army; अस्त्रज्वालावलीढप्रतिबलजलधेरन्तरौर्वायमाणे Ve.3.7. -2 strength. -बाहु 1 the forepart of the arm. -2 an opposite side (in a square or polygon). -बि (वि) म्बः, -म्बम् 1 a reflection, reflected image; ज्योतिषां प्रतिबिम्बानि प्राप्नु- वन्त्युपहारताम् Ku.6.42; Śi.9.18. -2 an image, a picture. -बीजम् a rotten seed. -भट a. vying with, rivalling; घटप्रतिभटस्तनि N.13.5. (-टः) 1 a rival, an opponent; निवासः कन्दर्पप्रतिभटजटाजूटभवने G. L.21. -2 a warrior on the opposite side; समालोक्याजौ त्वां विदधति विकल्पान् प्रतिभटाः K. P.1. -भय a. 1 fearful, formidable, terrible, frightful. -2 dangerous; स्वगृहोद्यानगते$पि स्निग्धैः पापं विशङ्क्यते मोहात् । किमु दृष्टबह्वपायप्रतिभयकान्तारमध्यस्थे ॥ Pt.2.171; Nāg.5.1.; Bhāg.1.6.14. (-यम्) a danger; सुनन्द, श्रुतं मया संनिहितगरुडप्रतिभयमुद्देशं जामाता जीमूतवाहनो गतः Nāg.5. -भैरव a. dreadful. -मञ्चः a kind of measure (in music.) -मञ्चाः Platforms opposite to each other; दशभागिकौ द्वौ प्रतिमञ्चौ Kau. A.2.3.21. -मण्डलम् 1 a secondary disc (of the sun &c.). -2 an eccentric orbit. -मन्दिरम् ind. in every house. -मल्लः an antagonist, a rival; उपेयिवांसं प्रतिमल्लतां रयस्मये जितस्य प्रसभं गरुत्मतः N.1.63; पातालप्रतिमल्लगल्ल &c. Māl.5.22. -मानना worship (पूजा); स्पर्शमशुचिवपुरर्हति न प्रतिमाननां तु नितरां नृपोचिताम् Śi.15.35. -माया a counter-spell or charm; प्रतिमाया कृतं च तत् Mb.1.34.22. -मार्गः the way back; Mb.4. -मार्गम् ind. back, backwards. -माला capping verses (Mar. भंडी). -मासम् ind. every month, monthly. -मित्रम् an enemy, adversary. -मुख a. standing before the face, facing; प्रतिमुखागत Ms.8.291. -2 near, present. (-खम्) a secondary plot or incident in a drama which tends either to hasten or retard the catastrophe; see S. D.334 and 351-364. (-खम्) ind. 1 towards. -2 in front, before. -मुखरी a particular mode of drumming. -मुद्रा 1 a counterseal. -2 the impression of a seal. -मुहूर्तम् ind. every moment. -मूर्तिः f. an image, a likeness. -मूषिका f. a musk-rat (Mar. चिचुंदरी). -यूथपः the leader of a hostile herd of elephants. -रथः an adversary in war (lit. in fighting in a war-chariot); दौष्यन्तिमप्रतिरथं तनयं निवेश्य Ś.4.2. -रथ्यम् in every road; अस्मिन् नगरे प्रतिरथ्यं भुजङ्गबद्धसंचारे Udb. -रवः, -ध्वनिः 1 an echo; प्रतिरवविततो वनानि चक्रे Ki.1.4. -2 quarrel; controversy. -3 (Ved.) life (प्राण). -रसितम् an echo; केनास्मत् सिंह- नादप्रतिरसितसखो दुन्दुभिस्ताड्यते$यम् Ve.1.22. -राजः a hostile king. -रात्रम् ind. every night. -रूप a. 1 corresponding, similar, having a counter-part in; अग्निर्यथैको भुवनं प्रविष्टो रूपं रूपं प्रतिरूपो बभूव Kaṭh.2.2.9. -2 beautiful. -3 suitable, proper; इदं न प्रतिरूपं ते स्त्रीष्वदाक्षिण्यमीदृशम् Bu. Ch.4.66; आत्मनः प्रतिरूपं सा बभाषे चारुहासिनी Rām.4. 19.17. -4 facing (अभिमुख); प्रतिरूपं जनं कुर्यान्न चेत् तद् वर्तते यथा Mb.12.97.16 (com. प्रतिरूपं युद्धाभिमुखम्). (-पम्) 1 a picture, an image, a likeness. -2 a mirror-like reflecting object; अदर्शनं स्वशिरसः प्रतिरूपे च सत्यपि Bhāg. 1.42.28. -4 an object of comparison (उपमान); भवान्मे खलु भक्तानां सर्वेषां प्रतिरूपधृक् Bhāg.7.1.21. -रूपक a. resembling, similar (at the end of comp.); जहीमान् राक्षसान् पापानात्मनः प्रतिरूपकान् Mb.3.29.11; चेष्टाप्रतिरूपिका मनोवृत्तिः Ś.1. (-कम्) 1 a picture, an image; अग्निदैर्गर- दैश्चैव प्रतिरूपककारकैः Mb.12.59.49. -2 a forged edict; जर्जरं चास्य विषयं कुर्वन्ति प्रतिरूपकैः Mb.12.56.52. -3 a reflection. -लक्षणम् a mark, sign, token. -लिपिः f. a transcript, a written copy. -लेखः a writ of reply; प्रावृत्तिकश्च प्रतिलेख एव Kau. A.2.1.28. -लोम a. 1 'against thehair or grain', contray to the natural order, inverted, reverse (opp. अनुलोम); नववर्षसहस्राक्षः प्रतिलोमो$भवद् गुरुः Bhāg.12.14.15. -2 contrary to caste (said of the issue of a woman who is of a higher caste than her husband). -3 hostile. -4 low, vile, base. -5 left (वाम). -6 obstinate, perverse; अपरिचितस्यापि ते$प्रतिलोमः संवृत्तः Ś.7. -7 disagreeable, unpleasant. (-मम्) any injurious or unpleasant act. (-मम्) ind. 'against the hair or grain', inversely, invertedly. ˚ज a. born in the inverse order of the castes; i. e. born of a mother who is of a higher caste than the father; cf. Ms.1.16,25. -लोमक a. reverse, inverted; राजन्यविप्रयोः कस्माद् विवाहः प्रतिलोमकः Bhāg.9.18.5. -कम् inverted order. -लोमतः ind. 1 in consequence of the inverted order or course; Ms.1.68. -2 in an unfriendly manner; यदा बहुविधां वृद्धिं मन्येत प्रतिलोमतः Mb.12.13.39. -वत्सरम् ind. every year. -वनम् ind. in every forest. -वर्णिक a. similar, corresponding. -वर्धिन् a. being a match for. -वर्षम् ind. every year. -वस्तु n. 1 an equivalent, a counterpart. -2 anything given in return. -3 a parallel. ˚उपमा a figure of speech thus defined by Mammaṭa:-- प्रतिवस्तूपमा तु सा ॥ सामान्यस्य द्विरेकस्य यत्र वाक्यद्वये स्थितिः । K. P.1; e. g. तापेन भ्राजते सूर्यः शूरश्चापेन राजते Chandr.5. 48. -वातः a contrary wind; प्रतिवाते$नुवाते च नासीत गुरुणा सह Ms.2.23. (-तम्) ind. against the wind; चीनांशुक- मिव केतोः प्रतिवातं नीयमानस्य Ś.1.33. -वारणः a hostile elephant. -वासरम् ind. every day. -विटपम् ind. 1 on every branch. -2 branch by branch. -विषम् an antidote. (-षा) a birch tree. -विष्णुकः a Muchakunda tree. -वीरः an opponent, antagonist. -वीर्यम् being equal to or a match for. -वृषः a hostile bull. -वेलम् ind. at each time, on every occasion. -वेशः 1 a neighbouring house, neighbourhood. -2 a neighbour. -वेशिन् a. a neighbour; दृष्ट्वा प्रभातसमये प्रतिवेशिवर्गः Mk.3.14. -वेश्मन् n. a neighbour's house. -वेश्यः a neighbour. -वैरम् requital of hostilities revenge. -शब्दः 1 echo, reverberation; वसुधाधरकन्दराभिसर्पी प्रतिशब्दो$पि हरेर्भिनत्ति नागान् V. 1.16; Ku.6.64; R.2.28. -2 a roar. -शशिन् m. a mock-moon. -शाखम् ind. for every branch or school (of the Veda). -शाखा a side-branch; महाभूतविशेषश्च विशेषप्रतिशाखवान् Mb.14.35.21. -संवत्सरम् ind. every year. -सङ्गक्षिका 1 a cloak to keep off the dust; Buddh. -संदेशः a reply to the message; दर्पसारस्य प्रति- संदेशमावेदयत् D. K.2.1. -सम a. equal to, a match for. -सव्य a. in an inverted order. -सामन्तः an enemy. -सायम् ind. every evening. -सूर्यः, -सूर्यकः 1 a mock-sun. -2 a lizard, chameleon; 'कृकलासस्तु सरटः प्रतिसूर्यः शयानकः ।' Hemchandra; तृष्यद्भिः प्रतिसूर्यकैरजगरस्वेदद्रवः पीयते U.2.16. -सेना, सैन्यम् a hostile army; निहतां प्रतिसैन्येन वडवामिव पातिताम् Rām.2.114.17. -स्थानम् ind. in every place, everywhere. -स्मृतिः Name of particular kind of magic; गृहाणेमां मया प्रोक्तां सिद्धिं मूर्तिमतीमिव । विद्यां प्रतिस्मृतिं नाम Mb.3.36.3. -स्रोतस् ind. against the stream; सरस्वतीं प्रतिस्रोतं ययौ ब्राह्मणसंवृतः Bhāg.1.78. 18. -a. going against the stream; अथासाद्य तु कालिन्दी प्रतिस्रोतः समागताम् Rām.2.55.5. -हस्तः, -हस्तकः a deputy, an agent, substitute, proxy; आश्रितानां भृतौ स्वामिसेवायां धर्मसेवने । पुत्रस्योत्पादने चैव न सन्ति प्रतिहस्तकाः ॥ H.2.33. -हस्तीकृ to take; Pratijñā 3. -हस्तिन् the keeper of a brothel; Dk.2.2.


Dictionary: Apte
Literary Sources:
Synonyms:
Wikipedia: No Wiki page found.
Wiki Articles:

Part of Speech: Coming soon
Gender: Coming soon

Commentary
No commentaries yet.

Discussion
comments powered by Disqus

Similar Words

Search
  

Parse Time: 0.045s Search Word: prati Input Encoding: IAST: prati


Donate