nabhas नभस्

Definition: नभस् n. [नह्यते मेधैः नह्-असुन् भश्चान्तादेशः; cf. Uṇ. 4.21] 1 The sky, atmosphere; R.5.29; नभश्च पृथिवीं चैव तुमुलो व्यनुनादयन् Bg.1.19; वनान्तरे तोयमिति प्रधाविता निरीक्ष्य भिन्नाञ्जनसंनिभं नभः Ṛs.1.11. -2 A cloud. -3 Fog, vapour. -4 Water. -5 Period of life, age. -m. 1 The rains or rainy season. -2 The nose, smell. -3 Name of the month of Śrāvaṇa (corresponding to July-August), (said to be n. also in this sense); प्रत्यासन्ने नभसि दयिताजीवितालम्बनार्थी Me.4; R.12.29;17.41;18.6; N.9.84; श्रावणे तु स्यान्नभाः श्रावणिकश्च सः Ak.; पञ्चमो$यं तु संप्राप्तः नभाः श्यामनभाः शुभः Śiva. B.26.57. -4 The fibres in the root of the lotus. -5 A spitting-pot.-- (du.) Both the worlds, heaven and earth. -Comp. -अम्बुपः the Chātaka bird. -केतनः, -पान्थः the sun, -क्रान्तिन् m. a lion. -ग a. going in the sky (as a star, god, bird &c.). -गजः a cloud. -गति f. soaring, flying. -चक्षुस् m. the sun. -चमसः 1 the moon. -2 magic. -चर a. moving in the sky; निकामतप्ता विविधेन वह्निना नभश्चरेणेन्धनसंभृतेन सा Ku.5.23. (-रः) 1 a god or demi-god; नभश्चरैर्गीतयशाः स लेभे R.18.6. -2 a bird. -तलम् 1 the atmosphere. -2 the lower region of the sky; (लेभे) नभस्तलश्यामतनुं तनूजम् R.18.6. -दुहः a cloud. -दृष्टि a. 1 blind. -2 looking towards the sky. -द्वीपः, -धूमः a cloud. -नदी the celestial Ganges. -प्राणः wind. -मणिः the sun. -मण्डलम् the firmament the atmosphere; नेदं नभोमण्डलमम्बुराशिः S. D.1. ˚दीप. the moon. -योनिः an epithet of Śiva. -रजस् n. darkness. -रूप a. gloomy, dark. -रेणुः f. fog-mist. -लयः smoke. -लिह् a. licking the sky, lofty, very high; cf. अलिह. -वटः atmosphere. -वीथी the sun's path. -श्वासः wind. -सद् m. 1 a bird. -2 a star. < b>-3 a god; अतीनिपज्ञान- निधिर्नभःसदः Śi.1.11. -सरित् f. 1 the milky way. -2 the celestial Ganges. -स्थलः an epithet of Śiva. -स्थली the sky. -स्पृश् a. reaching the sky, lofty.


Dictionary: Apte
Literary Sources:
Synonyms:
Wikipedia: