kratuḥ क्रतुः

Definition: क्रतुः [कृ-कतु Uṇ.1.77] 1 A sacrifice; क्रतोरशेषेण फलेन युज्यताम् R.3.65; शतं क्रतूनामपविघ्नमाप सः 3.38; M.1.4; Ms.7.79. -2 An epithet of Viṣṇu. -3 One of the ten Prajāpatis; क्रतुं प्रजापतिमब्रुवन् Maitrī. Up.2.3; Ms. 1.35. -4 Intelligence, talent. -5 Power, ability. -6 Plan, design, purpose; क्रतो स्मर कृतं स्मर Iśop.17; Bṛi. Up.5.15.1. -7 Resolution, determination; यत्क्रतुर्भवति तत्कर्म कुरुते Bṛi. Up.4.4.5. -8 Desire, will. -9 Fitness, adequacy, efficiency. -1 Deliberation, consultation. -11 Inspiration. -12 Enlightenment. -13 Offering, worship; कामस्याप्तिं जगतः प्रतिष्ठां क्रतोरानन्त्यम- भयस्य पारम् Kaṭh.1.2.11; Personified, as married to क्रिया and father of 6 वालखिल्यs; क्रतोरपि क्रिया भार्या वालखिल्यानसूयत Bhāg.4.1.39. -14 An Aśvamedha sacrifice (these senses are mostly Vedic). -15 The month Āṣāḍha. -16 Excess of fondness or liking. -17 An organ [cf. Gr. kratos; Zend khratu]. -Comp. -अर्थः Something that is meant to subserve the purpose of the sacrifice (opp. पुरुषार्थ q. v.); पुरुषार्थे लक्षिते तद्विपरीतः क्रत्वर्थः इति क्रत्वर्थस्य लक्षणं सिद्धम् । ŚB. on MS.4.1.2. -उत्तमः the राजसूय sacrifice. -कर्मन् n. -क्रिया a sacrificial ceremony. -द्रुह्, -द्विष् m. 1 a demon, goblin, -2 The epithet of Ravaṇa; ऋणाद् बद्ध इवोन्मुक्तो वियोगेन क्रतुद्विषः Bk.8.12. -ध्वंसिन् m. an epithet of Śiva (who destroyed Dakṣa's sacrifice.) -पतिः the performer of a sacrifice. -पशुः a sacrificial horse. -पुरुषः an epithet of Viṣṇu. -फलम् The reward of a sacrifice, its object. -भुज् m. a god, deity. -राज् m. 1 the lord of sacrifices; यथाश्वमेधः क्रतुराट् Ms.9.26. -2 the राजसूय sacrifice; -राजः the राजसूय sacrifice; क्रतु- राजेन गोविन्द राजसूयेन पावनीः (यक्ष्ये) Bhāg.1.72.3.


Dictionary: Apte
Literary Sources:
Synonyms:
Wikipedia: No Wiki page found.
Wiki Articles:

Part of Speech: Coming soon
Gender: Coming soon

Commentary
No commentaries yet.

Discussion
comments powered by Disqus

Similar Words

Search
  

Parse Time: 0.049s Search Word: kratu��� Input Encoding: IAST: kratuḥ


Donate