ariṣṭa अरिष्ट

Definition: अरिष्ट a. 1 Unhurt; perfect, complete; imperishable, undecaying, secure, safe; अरिष्टं गज्छ पन्थानम् Rām.1.24. 3; अरिष्टं मार्गमातिष्ठत् पुण्यं वा तु निषेवितम् Rām. -2 Auspicious, अक्षताभ्यामरिष्टाभ्यां हतः कर्णो महारथः Mb.8.66.2. -3 unauspicious; अरिष्टमैन्द्रं निशितम् Rām.6.67.164. -ष्टः 1 A heron (कङ्क). -2 A raven, crow. -3 An enemy; अरिष्टस्त्वाष्ट्रस्य Mv.4.18. -4 Name of various plants :-- (a) the soap-berry tree (Mar. रिठा); कुतपानामरिष्टकैः (शुद्धिः) Ms. 5.12. (b) another plant (Mar. निंब) Rām.2.94.9. Bhāg.8.2.12. -5 Garlic. -6 A distilled mixture. -7 Name of a demon killed by Kṛiṣṇa; a son of Bali. -ष्टा 1 A bandage. -2 Name of a medical plant (कटुका). -3 Name of a daughter of Dakṣa and one of the wives of Kaśyapa, and mother of महाश्वेता. -ष्टम् 1 Bad or ill luck, evil, misfortune, calamity. -2 A portentous phenomenon foreboding misfortune, unlucky omen (such as earth-quake). -3 Unfavourable symptom, especially of approaching death; रोगिणो मरणं यस्मादवश्यं भावि लभ्यते । तल्लक्षणमरिष्टं स्याद्रिष्टमप्यमिधीयते ॥ cf. also Pātañjala Yogadarśana 3.22. -4 Good fortune or luck, happiness. -5 The lying-in-chamber, delivery-room, women's apartments; कर्मारारिष्टशालासु ज्वलेदग्निः सुरक्षितः Mb.12.69.49; (अन्तःपुरम्); अपस्नात इवारिष्ठं प्रविवेश गृहोत्तमम् Rām. -6 Butter-milk. -7 Spirituous liquor; ग्लानिच्छेदी क्षुत्प्रबोधाय पीत्वा रक्तारिष्टम् Śi. 18.77. cf.... अरिष्टं सूतिकागृहे । अशुभे निम्बवृक्षे च शुभे तक्राङ्कयोः पुमान् । काके च फेनिले नीचे व्यसने$नर्थलम्बयोः । भग्यहीने... Nm. -Comp. -असु a. Ved. having one's life unhurt. अरिष्टासु सचेवहि बृहते वाजसातये Av.14.2.72. -गातु a. Ved. dwelling securely चा$रिष्टगातुः स होता सहोभरिः Rv.5.44.3. -गृहम the lying-in-chamber. -ग्राम a. Ved. of undivided group, having a complete troop; अरिष्टग्रामाः सुमतिं पिपर्तन Rv.1.166.6. -ताति a. Ved. making fortune or happy, auspicious. (-तिः f.) safeness, security, succession of good fortune, continuous happiness (अरिष्टं करोतीति ˚तातिः; अरिष्टस्य भावो वा शिवशमरिष्टस्य करे P.IV.4.143-4 Sk.); तदत्रभवता निष्पन्नाशिषां काममरिष्टतातिमाशास्महे Mv. 1. -दुष्टधी a. apprehensive of death, alarmed at the approach of death. -नेमिः Name of the 22nd तीर्थंकर of the Jainas; Name of the brother of Garuḍa. -पुरम् Name of a place; cf. अरिष्टाश्रितपुरम् P. VI.2.1. -भर्मन् a. granting security; देवेभिर्देव्यदिते$- रिष्टभर्मन्ना गहि Rv.8.18.4. -मथनः Name of Śiva or Viṣṇu. -शय्या a lying in couch; अरिष्टशय्यां परितो विसारिणा R. 3.15. -सूदनः, -हन् m. killer of Ariṣṭa, epithet of Viṣṇu.


Dictionary: Apte
Literary Sources:
Synonyms:
Wikipedia: No Wiki page found.
Wiki Articles:

Part of Speech: Coming soon
Gender: Coming soon

Commentary
No commentaries yet.

Discussion
comments powered by Disqus

Similar Words

Search
  

Parse Time: 0.074s Search Word: ari������a Input Encoding: IAST: ariṣṭa


Donate