tamas तमस्

Definition: तमस् n. [तम्-असुन्] 1 Darkness; किं वा$भविष्यदरुण- स्तमसां विभेत्ता तं चेत्सहस्रकिरणो धुरि नाकरिष्यत् Ś.7.4.; V.1.7; Me.39. -2 The gloom or darkness of hell; धर्मेण हि सहायेन तमस्तरति दुस्तरम् Ms.4.242. -3 Mental darkness, ignorance, illusion, error, मुनिसुताप्रणयस्मृतिरोधिना मम च मुक्त- मिदं तमसा मनः Ś.6.8. -4 (In Sāṅ. phil.) Darkness or ignorance, as one of the three qualities or constitutents of every thing in nature (the other two being सत्त्व and रजस्); अन्तर्गतमपास्तं मे रजसो$पि परं तमः Ku.6.6; Ms. 12.24. -5 Grief, sorrow; Bhāg.5.14.33. -6 Sin; Bhāg.1.15.5. -7 Stupefaction, swoon; तथा भिन्नतनु- त्राणः प्राविशद्विपुलं तमः Rām.7.8.14. -8 Anger; Bhāg. 1.59.42. -m., -n. An epithet of Rāhu; तमश्चन्द्रमसीवेद- मुपरज्यावभासते Bhāg.4.29.7. -Comp. -अपह a. removing darkness or ignorance, illumining, enlightening; आगमादिव तमोपहादितः संभवन्ति मतयो भवच्छिदः Ki.5.22. (-हः) 1 the sun. -2 the moon. -3 fire. -4 a Buddha. -अरिः 1 the sun. -2 the moon. -3 fire. -काण्डः, -ण्डम् great or spreading darkness. -गुः an epithet of Rāhu. -गुणः see तमस् above (4). -घ्नः 1 the sun. -2 the moon -3 fire. -4 Viṣṇu. -5 Śiva. -6 Knowledge. -7 a Buddha. -ज्योतिस् m. a fire-fly. -ततिः spreading darkness. -निष्ठ a. taking to hell (नरकप्रद); Ms.12. 95. -नुद् m. 'तमोनुदो$ग्निचन्द्रार्का' इति विश्वः; 1 a shining body. -2 the sun. -3 the moon; नरेन्द्रकन्यास्तमवाप्य सत्पतिं तमोनुदं दक्षसुता इवाबभुः R.3.33. -4 fire. -5 a lamp, light. -नुदः 1 the sun. -2 the moon. -3 the Supreme Being. -प्रभा a sort of hell. -प्रवेशः 1 groping in the dark. -2 mental gloom. -भिद्, -मणिः 1 a fire-fly. -2 a sapphire. -3 a star. -4 the moon; तमोमणिस्तु खद्योते नीलमण्यामुडौ शशौ Nm. -राजः a kind of sugar; L. D. B. -विकारः sickness, disease. -विशाल a. abounding in gloom; तमोविशालश्च मूलतः सर्गः Sāṅ. K.54. -वृत a. 1 obscured, clouded. -2 affected with anger, fear &c. -हन्, -हर a. dispersing darkness. (-m.) 1 the sun. -2 the moon.


Dictionary: Apte
Literary Sources:
Synonyms:
Wikipedia: No Wiki page found.
Wiki Articles:

Part of Speech: Coming soon
Gender: Coming soon

Commentary
No commentaries yet.

Discussion
comments powered by Disqus

Similar Words

Search
  

Parse Time: 0.057s Search Word: tamas Input Encoding: IAST: tamas


Donate