ananta अनन्त

Definition: अनन्त a. [नास्ति अन्तो यस्य] Endless, infinite, eternal, boundless, inexhaustible; ˚रत्नप्रभवस्य यस्य Ku.1.3. -न्तः 1 Name of Viṣṇu; गन्धर्वाप्सरसः सिद्धाः किन्नरोरगचारणाः । नान्तं गुणानां जानन्ति (नास्यान्तमधिगच्छन्ति) तेनानन्तो$यमुच्यते ॥; also of Viṣṇu's couch, the serpent _x001F_-Śeṣa; of Kṛiṣṇa and his brother; of Siva, the 14th Arhat; Vāsuki, the lord of serpents अनन्तश्चास्मि नागानाम् Bg.1.29. -2 A cloud. -3 Talc. -4 Name of a plant (सिन्दु- वार) Vitex Trifolia (Mar. निरगुडी). -5 The asterism श्रवण. -6 A silken cord with 14 knots tied round the right arm on the अनन्तचतुर्दशी day. -7 The letter आ. -न्ता 1 The earth (the endless). -2 The number one. -3 Names of various females; Name of Pārvatī. -4 Names of various plants; शारिवा, अनन्तमूल (a very medicinal plant) दूर्वा, आमलकी, गुडूची, अग्निमन्थ, कणा, लाङ्गली, दुरालाभा, हरीतकी, अग्निशिखा, श्यामलता, पिप्पली. -न्ती A small silken cord tied round the left arm of a woman. -न्तम् 1 The sky, atmosphere. -2 Infinity, eternity. -3 Absolution, final beatitude; तदनन्ताय कल्पते Pt.2.72. -4 The Supreme Spirit, Brahman (परब्रह्म,); सत्यं ज्ञानमनन्तं ब्रह्मेति श्रुतिः । न व्यापित्वाद्देशतो$न्तो नित्यत्वान्नापि कालतः । न वस्तुतो$पि सर्वात्म्यादानन्त्यं ब्रह्मणि त्रिधा ॥ -5 A sloping and a projecting member of the entablature representing a continued pent-roof; अनन्तं चान्तरिक्षं च प्रस्तरं चाष्टधा लुपाः । Māna.18.174-175. cf. अनन्तः शेषविष्ण्वोश्चानवधौ क्लीबमम्बरे । स्त्रियां स्याच्छारिपादूर्वाविशल्याला- ङ्गलीषु च । हैमवत्यां गळूच्यां च...। Nm. -Comp. -आत्मन् m. the Supreme Spirit; -कर a. magnifying to any extent; P.III.2.21. -ग a. moving forever. -गुण a. possessed of endless merits; of countless or infinite possessed of endless merits; of countless or infinite number; प्लवङ्गानामनन्तगुणतैधते Mv.6.55. -चतुर्दशी, -˚व्रतम् [अनन्तस्य आराधनं यस्यां सा चतुर्दशी] the 14th day of the bright half of Bhādrapada when Ananta is worshipped -चरित्रः Name of a Bodhisattva. -जित् (अनन्तानि भूतानि जितवान्) 1 Name of Vāsudeva, the conqueror of all. -2 Name of an Arhat deity. -तान a. of endless width, extensive. -तीर्थकृत् m. 1 one who visits many places of polgimage. -2 a Jaina deity. -तृतीया the third day of the bright half of भाद्रपद, मार्गशीर्ष or वैशाख; नभस्ये वाथ वैशाखे मार्गशीर्षे$थवा पुनः । शुक्ल- पक्षतृतीयायां... उक्तानन्ततृतीयैषा सुतानन्दफलप्रदा. -दृष्टिः [अनन्ता दृष्टयो नेत्राणि यस्य] Name of Śiva, or of Indra. -देवः [अनन्तो देव इव] 1 the serpent Seṣa. -2 [अनन्ते दीव्यति; दिव्-अच्] Name of Nārayaṇa who sleeps on Seṣa. -3 Name of the king of Kashmir. -नेमिः Name of the king of Mālava, a contemporary of शाक्यमुनि -पार a. of endless width, boundless; ˚रं किल शब्दशास्त्रम् Pt.1. -पालः Name of a warriorchief in Kashmir. -मतिः Name of a Bodhisattva. -मायिन् a. of endless tricks, endlessly deceitful. -मूलः a medicinal plant (शारिवा). -राशिः an infinite quantity. -रूप a. of innumerable forms or shapes; epithet of Visnu. -वातः a disease of the head, resembling tetanus. -विक्रमिन् Name of a Bodhisattva. -विजयः [अनन्तान् विजयते ध्वनिद्वारा अनेन] Name of Yudhiṣṭhira's conchshell. अनन्तविजयं राजा कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः Bg.1.16. -वीर्यः Name of the 23rd Jaina Arhat of a future age. -व्रतम् 1 See अनन्तचतुर्दशी above. -2 Name of the 12nd Adhyaya of the Bhaviṣyottara-Purāṇa. -शक्ति a. of boundless power, omnipotent, epithet of the Supreme Being. -शयनम् Travancore; Sriraṅgapaṭṭaṇa (because there are temples of Viṣṇu reclining on अनन्त Serpent). -शीर्ष Name of Visnu or the Supreme Being. (-र्षा) Name of the wife of Vāsuki. -शुष्म a. Ved. possessing endless strength; endlessly blowing. -श्री a. of boundless magnificence, an epithet of the Supreme Being.


Dictionary: Apte
Literary Sources:
Synonyms:
Wikipedia: No Wiki page found.
Wiki Articles:

Part of Speech: Coming soon
Gender: Coming soon

Commentary
No commentaries yet.

Discussion
comments powered by Disqus

Similar Words

Search
  

Parse Time: 0.056s Search Word: ananta Input Encoding: IAST: ananta


Donate