Donate
 
   
Select your prefered input and type any Sanskrit or English word. Enclose the word in “” for an EXACT match e.g. “yoga”.
     Apte Search  
9 results
     
aparādhaḥ अपराधः An offence, a fault, guilt, crime, sin, mistake, error; (32 kinds are usually stated in Śāstras); कमपराधलवं मयि पश्यसि V.4.29; यथापराधदण्डानाम् R.1.6; सर्वापराधेषु अवध्याः खलु दूताः Abhiṣeka I. यथेन्द्रशत्रुः स्वरतो$प- राधात् Śik.52 mistake or error in accent; sometimes with gen. or loc. of person; अदः सुरेन्द्रस्य कृतापराधान् दैत्यान् V.1.2; कृतापराधमिव त्वय्यात्मानमवगच्छति K.23. -Comp. -क्षमापनस्तोत्रम् A panegyric to Devī (देवीस्तोत्र) by a later Śaṅkarāchārya in which there is a striking and melodious ending at the end of each verse as कुपुत्रो जायेत क्वचिदपि कुमाता न भवति । -भञ्जनः the destroyer of sins, epithet of Śiva; ˚स्तोत्रम् a short poem by Śaṅkarāchārya in praise of Śiva, the fourth line of the verses being usually क्षन्तव्यो मे$पराधः शिव शिव शिव भोः श्रीमहादेव शम्भो ।
abhimṛś अभिमृश् 6 P. To touch (in all senses); come in contact with; strike or rub gently; अभि प्रियाणि मर्मृशत् पराणि Rv.3.38.1; पदाभिमृष्ट, वचसा˚, पादतल˚, गदा˚. अभिमर्शः abhimarśḥ र्शनम् rśanam मर्षः marṣḥ षर्णम् ṣarṇam अभिमर्शः र्शनम् मर्षः षर्णम् 1 Touch, contact; उष्णांशुकराभिमर्षात् Śi.4.16. -2 Assault; violence, attack; सर्वतः समुपेतस्य तव तेनाभिमर्षणम् Rām.6.111.8. -3 Outraging, touching carnally, sexual intercourse; कृताभि- मर्षामनुमन्यमानः Ś.5.2 carnally touched or embraced, seduced, outraged; पराभिमर्शो न तवास्ति Ku.5.43 (Malli = परधर्षणम्); परदाराभिमर्शेषु प्रवृत्तान् Ms.8.352, Y.2.284. (v. l. अवमर्शनम्). cf. also आत्मानं मृगमुद्दिश्य भ्रातृदाराभिमर्शनम् । Abhiṣeka.1.2. तस्य दाराभिमर्शेन कथं दण्ड्यो$स्मि राघव । Abhiṣeka 1.21. अभिमर्शक abhimarśaka र्षक rṣaka मर्शिन् marśin र्षिन् rṣin अभिमर्शक र्षक मर्शिन् र्षिन् a. 1 Touching, coming in contact with. -2 Outraging; assaulting, परस्वहरणे युक्तं परदाराभिमर्शकं त्याज्यमाहुः Rām.6.87.22. त्वत्कलत्राभिमर्षी वैरास्पदं धनमित्रः Dk.63.
kalpa कल्प a. [क्लृप्-घञ्] 1 Practicable, feasible, possible, -2 Proper, fit, right. -3 Strong, vigorous; चरन्तं ब्राह्मणं कञ्चित्कल्पचित्तमनामयम् Mb.12.179.3. -4 Able, competent (with a gen., loc.; inf. or at the end of comp.); धर्मस्य, यशसः, कल्पः Bhāg. able to do his duty &c.; स्वक्रियायामकल्पः ibid. not competent to do one's duty; अकल्प एषामधिरोढुमञ्जसा पद्म्द्म् ibid., so स्वभरणाकल्प &c. -ल्पः 1 A sacred precept or rule, law, ordinance. -2 A prescribed rule, a prescribed alternative, optional rule; प्रभुः प्रथमकल्पस्य यो$नुकल्पेन वर्तते Ms.11.3 'able to follow the prescribed rule to be observed in preference to all others'; प्रथमः कल्पः M.1; cf. also Pratimā 4, and Abhiṣekanāṭakam 6 and Ś.4. a very good (or best) alternative; एष वै प्रथमः कल्पः प्रदाने हव्यकव्ययोः Ms. 3.147. -3 (Hence) A proposal, suggestion, resolve, determination; एष मे प्रथमः कल्पः Rām.2.52.63; उदारः कल्पः Ś.7. -4 Manner of acting, procedure, form, way, method (in religious rites); श्रूयते हि पुराकल्पे Mb. 6.43.23; क्षात्रेण कल्पेनोपनीय U.2; कल्पवित्कल्पयामास वन्यामे- वास्य संविधाम् R.1.94; Ms.7.185. -5 End of the world, universal destruction. -6 A day of Brahmā or 1, Yugas, being a period of 432 million years of mortals and measuring the duration of the world; cf. Bhāg.3.11; श्रीश्वेतवाराहकल्पे [the one in which we now live]; कल्पं स्थितं तनुभृतां तनु- भिस्ततः किम् Śānti.4.2. Hence कल्पिक means 'born in the primeval age' Bu. Ch.2.48. -7 Medical treatment of the sick. -8 One of the six Vedāṅgas, i. e. that which lays down the ritual and prescribes rules for ceremonial and sacrificial acts; शिक्षा कल्पो व्याकरणम् Muṇdtod; 1.1.5 see under वेदाङ्ग. -9 A termination added to nouns and adjectives in the sense of 'a little less than', 'almost like', 'nearly equal to', P.V.3.67 [denoting similarity with a degree of inferiority]; कुमारकल्पं सुषुवे कुमारम् R.5.36; उपपन्नमेतदस्मिन्नृषि- कल्पे राजनि Ś.2; प्रभातकल्पा शशिनेव शर्वरी R.3.2; so मृतकल्पः, प्रतिपन्नकल्पः &c. -1 The doctrine of poisons and antidotes. -11 One of the trees of paradise; cf. कल्पद्रुम. -12 Vigour, strength; लौकिके समयाचारे कृतकल्पो विशारदः Rām.2.1.22. -ल्पा, -ल्पम् A kind of intoxicating liquor. -Comp. -अन्तः end of the world, universal destruction; कल्पान्तेष्वपि न प्रयाति निधनं विद्याख्यमन्तर्धनम् Bh.2.16. कल्पान्तक्रूरकेलिः क्रतुक्रदनकरः कुन्दकर्पूरकान्तिः Udb. ˚स्थायिन् a. lasting to the end of a कल्प; शरीरं क्षणविध्वंसि कल्पान्तस्थायिनो गुणाः H.1.46. -आदिः renovation of all things in the creation; कल्पक्षये पुनस्तानि कल्पादौ विसृजाम्यहम् Bg.9.7; -उपनिषद् pharmacology; Charak 1.4. -कारः 1 author of Kalpasūtra, q. v. -2 a barber. -क्षयः end of the world, universal destruction; e. g. कल्पक्षये पुनस्तानि Bg.9.7. पुरा कल्पक्षये वृत्ते जातं जलमयं जगत् Ks.2.1. -तरुः, -द्रुमः, -पादपः, -वृक्षः 1 one of the trees of heaven or Indra's praradise, fabled to fulfill all desires; आसीत्कल्पतरुच्छायामाश्रिता सुरभिः पथि R.1.75; 17.26; Ku.2.39;6.41. -2 a tree supposed to grant all desires; 'wish-yielding tree'; नाबुद्ध कल्पद्रुमतां विहाय जातं तमात्मन्यसिपत्रवृक्षम् R.14.48; मृषा न चक्रे$- ल्पितकल्पपादपः N.1.15. -3 any productive or bountiful source; निगमकल्पतरोर्गलितं फलम् Bhāg.1.1.3. -4 (fig.) a very generous person; सकलार्थिसार्थकल्पद्रुमः Pt.1. -नृत्यम् a particular kind of dance. -पालः 1 a protector of order. -2 a seller of spirituous liquors. -लता, -लतिका 1 a creeper of Indra's paradise; Bh. 1.9. -2 a creeper supposed to grant all desires; नानाफलैः फलति कल्पलतेव भूमिः Bh.2.46; cf. कल्पतरु above. -वल्ली see कल्पलता; Ks.1.66; कल्पवल्लीगृहेषु 52.21. -विद् a. conversant with sacred precepts; कल्पवित्कल्पया- मास वन्यामेवास्य संविधाम् R.1.94. -स्थानम् 1 the art of preparing drugs; Charak 7. -2 the science of poisons and antidotes; Suśr. -सूत्रम् a manual of ritual in the form of Sūtras. Mb.14.54.9. N. of a sacred Jaina book written by भद्रबाहु sketching the life of महावीर.
krauñcaḥ क्रौञ्चः [क्रुञ्च् प्रज्ञा˚ अण्] 1 A curlew, heron; मनोहरक्रौञ्च- निनादितानि सीमान्तराण्युत्सुकयन्ति चेतः Ṛs.4.8; Ms.12.64. क्रौञ्चो विषाभ्याशे माद्यति Kau. A.1.2.17. -2 N. of a mountain (said to be the grandson of Himālaya and said to have been pierced by Kārtikeya and Paraśurāma); हंसद्वारं भृगुपतियशोवर्त्म यत् क्रौञ्चरन्ध्रम् Me.59. भिन्नो मद्बाणवेगेन क्रौञ्चत्वं वा गमिष्यति Pratimā.5.12; क्रौञ्चं यथा गिरिवरं युधि कार्तिकेयम् Abhiṣeka 6.7. -Comp. -अदनम् the fibres of the stalk of a lotus. (-नी) the seed of lotus. -अरातिः, -अरिः, -रिपुः 1 an epithet of Kārtikeya. -2 of Paraśurāma. -दारणः, -सूदनः an epithet (1) of Kārtikeya, (2) of Paraśurāma. -वर्णः a kind of horse. Mb.7.23.26; cf. com. as- 'सितलोमकेसराढ्याः कृष्णत्वग्गुह्यलो- चनोष्ठखुराः । ये स्युर्मुनिभिर्वाहा निर्दिष्टाः क्रौञ्चवर्णास्ते ॥'
channa छन्न a. [छद्-क्त नि˚] 1 Covered. -2 Hidden, concealed, secret &c.; see छद्. -3 Desolate, solitary. -4 Private. -न्नम् A secret; वागुराच्छन्नमाश्रित्य मृगाणामिष्यते वधः । भवाञ्छन्नेन दण्डितः Abhiṣeka.1.19.
nāḍikā नाडिका 1 A tubular organ &c.; see नाडि. -2 A Ghaṭikā or 24 minutes; नाडिकाविच्छेदपटहः Māl.7; Bhāg. 3.11.8; K.13.7; दशनाडिकाः पूर्णाः । अतिक्रामति स्नानवेला । Abhiṣeka 1. -3 A hollow stalk in general. -4 A fistulous sore. -5 A ray of the sun. -6 A gong (on which the hours are struck). -7 A measure of length = 1/2 Daṇḍa.
pulakaḥ पुलकः 1 Erection or bristling of the hairs of the body, a thrill (of joy or fear), horripilation; चारु चुचुम्ब नितम्बवती दयितं पुलकैरनुकूले Gīt.1; मृगमदतिलकं लिखति सपुलकं मृगमिव रजनीकरे 7; Amaru.59,82. -2 A kind of stone or gem; Kau. A.2.11.29. -3 A flaw or defect in a gem. -4 A kind of mineral. -5 A ball of food with which elephants are fed (गजान्नपिण्ड). -6 Yellow orpiment, a dot of the same; रक्तोज्ज्वलांशुकवृते द्विरदस्य कुम्भे जाम्बूनदेन रचितः पुलको यथैव Abhiṣeka.4.23. -7 A wine-glass. -8 A species of mustard. -9 See पुलाकः (1); अश्राद्धेयानि धान्यानि कोद्रवाः पुलकास्तथा Mb.13.91.38 (com. पुलकाः असंपूर्णतण्डुलयुक्तधान्यानि). -1 A bunch. -Comp. -अङ्गः the noose of Varuṇa. -आलयः an epithet of Kubera. -उद्गमः erection of the hairs of the body, horripilation.
pratyayaḥ प्रत्ययः 1 Conviction, settled belief; मूढः परप्रत्ययनेयबुद्धिः; M.1.2; संजातप्रत्ययः Pt.4. -2 Trust, reliance, faith, confidence; रक्षन् प्रत्ययमात्मनः Rām.3.9.19; बलवदपि शिक्षितानामात्मन्यप्रत्ययं चेतः Ś.1.2; Ku.6.2; Śi.18.63; Bh.3.6; प्रत्ययार्थं हि लोकानामेवमेव मया कृतम् Abhiṣeka. 6.29. -3 Conception, idea, notion, opinion. -4 Surety, certainty; प्रत्ययार्थं ततः सीता विवेश ज्वलनं तदा Rām.7.45. 7. -5 Knowledge, experience, cognition; स्थानप्रत्ययात् Ś.7 'judging by the place'; so आकृतिप्रत्ययात् M.1; Me.8. -6 A cause, ground, means of action; स्वकर्म- प्रत्ययाँल्लोकान् मत्वा$र्जुनमब्रवीत् Mb.13.1.77; अपेक्षते प्रत्ययमुत्तमं त्वाम् Ku.3.18. -7 Celebrity, fame, renown. -8 A termination, an affix or suffix; केवलं दधति कर्तृवाचिनः प्रत्ययानिह न जातु कर्मणि Śi.14.66. -9 An oath. -1 A dependant. -11 A usage, practice. -12 A hole. -13 Intellect, understanding (बुद्धि). -14 An assistant or associate. -15 An epithet of Viṣṇu; नामरूपे भगवती प्रत्यय- स्त्वमपाश्रयः Bhāg.6.19.14. -16 (With Buddhists) A co-operating cause. -17 An instrument, a means of agency. -18 Religious contemplation. -19 A householder who keeps a sacred fire. -2 Function of the organs (इन्द्रियवृत्ति); सर्वेन्द्रियगुणद्रष्ट्रे सर्वप्रत्ययहेतवे Bhāg.8.3. 14. -Comp. -कारकः, -कारिन् a. producing assurance, convincing. (-णी) a seal, signet-ring.
saṃvartaḥ संवर्तः 1 Turning towards. -2 Dissolution, destruction; संवर्ताग्निः संदिधुक्षुर्यथैव Abhiṣeka 1.13. -3 The periodical destruction of the world; संवर्तप्रकटविवर्तसप्तपाथोनाथोर्मि- व्यतिकरविभ्रमप्रचण्डः Mv.6.26. -4 A cloud. -5 A cloud of a particular class (abounding in water). -6 N. of one of the seven clouds that rise at the dissolution of the world; तुल्याः संवर्तकाभ्रैः पिदधति गगनं पङ्क्तयः पक्षतीनाम् Nāg. 4.22. -7 A year. -8 A collection, multitude. -9 Contraction; पर्यायात् क्षणदृष्टनष्टककुभः संवर्तविस्तारयोः Mv.5.1.
     Wordnet Search "hiṣe" has 9 results.
     

hiṣe

jalābhiṣekaḥ   

vidhipūrvakaṃ mantroccāreṇa saha kṛtaḥ jalasya abhiṣekaḥ।

pūjāyāḥ prāk devatānāṃ jalābhiṣekaḥ kriyate।

hiṣe

rājābhiṣekaḥ, rājyābhiṣekaḥ   

vidhiviśeṣaḥ, saḥ vidhiḥ yatra prajāpālanādhikārasiddhyarthaṃ purohitena rājñaḥ suvarṇavibhūṣitaśaṅkhe sthāpitena jalena kṛtaḥ abhiṣekaḥ।

rājābhiṣekāt prāk eva rāmaḥ vanavāsaṃ pratigacchati sma।

hiṣe

yauvarājyābhiṣekaḥ   

prācīne kāle rājñaḥ uttarādhikāriṇaḥ putrasya yuvarājapadaprāpteḥ ghoṣaṇārthe kṛtaḥ abhiṣekaḥ।

kaikeyī rāmasya yauvarājyābhiṣekaḥ na bhavatu etadarthe prāyatata।

hiṣe

siñcanam, secanam, avasecanam, kṣālanam, ukṣaṇam, pariṣecanam, āsecanam, abhiṣecanam, āścotanam, āsekaḥ, ghāraḥ, pariṣekaḥ, kṣaraṇam   

dravapadārthān secanasya kriyā।

sasyān rogāt rakṣitum auṣadhasya siñcanam āvaśyakam asti।

hiṣe

abhiṣeṇam, sainikagamanam, sainikayātrā   

sainikānām abhyāsārthe prayāṇārthe vā saṃghaṭitarityā tāla-baddha-pada-vinyāsaḥ;

asmin prāṅgaṇe sainikānām abhiṣeṇam pracalati

hiṣe

abhiṣecanam, abhiṣekaḥ   

maṅgalāya mantroccāraiḥ kuśena durvayā ca jalasiñcanam।

purohitaḥ śivaliṅge abhiṣecanaṃ karoti।

hiṣe

abhiṣekaḥ, abhiṣavaḥ, avabhṛthaḥ, avabhṛthasnapanam   

sacchidrāt pātrāt jalasya dugdhasya vā bindirūpeṇa sravaṇam।

bhaktaḥ abhiṣekāya pātraṃ jalena pūritavān।

hiṣe

abhiṣekaśālā   

yatra abhiṣekaḥ kriyate।

rājakumārasya abhiṣekasya kṛte abhiṣekaśālā suśobhitā।

hiṣe

snānam, avagāhaḥ, avagāhanam, āplavaḥ, āplāvaḥ, abhiṣekaḥ   

jalena kliditvā ātape upaviśya vā śarīrasya nirmalīkaraṇam।

snānena rogāṇuḥ naśyati।









Parse Time: 1.091s Search Word: hiṣe Input Encoding: IAST: hiṣe